Izaga nezisho zesiZulu ziyingxenye ebalulekile yolimi lwethu. Igama elithi isaga lisho into enemiqondo noma izincazelo eziningi.
Yini isaga?
Isaga siyasetshenziswa ukuchaza into ewumhlola, siphinde zichaze into engajwayelekile ngesikhathi esithile. Izaga futhi ziyasetshenziswa uma kubhungwa noma kulotshwa, zisetshenziselwa ukunonisa inkulumo kanye nobugagu bokwendlalela inkulumo, kanti futhi ziyasetshenziswa ukusonga, ukuxwayisa kanye nokululeka umuntu.
Izaga kucikozwa ngazo kakhulu okutshengisa ubuhlakani benkulumo okunye nokungabeki mbaba amagama alumelayo kuloyo owehlelwe okuthile, futhi ziyasetshenziselwa ukweluleka kanye nokwakha umuntu kanye nokulaya. Izaga bezisetshenziswa kakhulu abantu abadala, isikhathi esiningi babezisebenzisela ukulaya umuntu, ngoba kwakwaziwa ukuthi umuntu omdala akaphikiswa kulokhu akushoyo ngisho ungahambisani nakho.
Kulotshwe izaga ezimbalwa kanye nezincazelo zazo, ngokuhlukana kwazo. Lezi zaga zidle ngokunona, ubunono bazo benza zibe noju. Lena indlela nje kweziningi eziqhakambisa ukunotha kolimi lwesiZulu nobumnandi bokunemba ngazo lezizaga uma ukhuluma.
Ulimi lwesintu lujulile futhi lunonile ngokusetshenziswa nangokukhulunywa kwalo. Izaga nezisho indlela okukhulunywa ngayo sakutekula ukuchaza kabanzi ngaleyonto okukhulunywa ngayo. Ubungoti bokusebenzisa lendlela yokukhuluma kusukela emlandweni wento noma isenzo esithile. Lendlela okwakukhulunywa ngayo emandulo yakhula kwanda kwasabalala kwaba indlela ejwayelekile neyamukelekile emphakathini. Izaga nezisho zihlukene izigaba eziningana lapho zisetshenziswa khona. Kukhona eziphathelene nobuntu, kungaba indlela ophathe ngayo omunye umuntu. Kungaba usizo oluvezile noma inhlonipho oyivezile kumuntu thizeni.
Yini isisho?
Isisho siyakwazi ukushintshashintsha, siyakwazi ukuya ebuningini siphinde sihambelane nesikhathi, kungaba inkathi yamanje noma inkathi eyedlule. Izisho ziyashintshashintsha noma ziyanda njengoba isikhathi sihamba. Kungaba khona ezintsha zisuselwa enkulumweni yomuntu othile. Ngokwesibonelo, isisho esithi “Ziyakhala” sibe sematheni ngemuva kokuthi sisetshenziswe kaningana. Uma kukhona inkulumo echumayo noma edumayo iyasetshenziswa njenge sisho.
Izisho zithatha isimo noma isenzo esejwayelekile emphakathini, bese zisisebenzisa ukuchaza isimo esingafani naso ngokuphelele. Ngokwesibonelo, “Ukubamba iqhude” akusho ukubamba inyoni uqobo, kodwa kusho ukuvuka ekuseni kakhulu. “Ukudla umunyu” akusho ukudla into enosawoti, kodwa kusho ukuhlupheka.
Isisho singasebenza njengokucikoza ngolimi, ukunandisa inkulumo noma ukuyinika incazelo ejulile. Isisho singakhuluma ngegama elithile kodwa sichaze okwehlukile. Izisho zibalulekile futhi ekugcineni ngumlando nezinkolelo zomphakathi wamaZulu. Ziqukethe ulwazi ngendlela abantu ababuka ngayo izinto ezahlukene, indlela ababona ngayo impilo, kanye nezinto abazithathe njengezifanekiso zezimo ezithile.
Izisho ziyingxenye ebalulekile yolimi lwesiZulu, ziwubuciko bomlomo obusetshenziswa ukuqhakambisa umqondo othile ngendlela ecashile. Zakhiwe ngamagama ajwayelekile kodwa asetshenziswa ngendlela ekhethekile ukudlulisa umqondo ohlukile kunalowo ojwayelekile wawo.
Ubuciko bezisho buqhakambisa kakhulu ubudlelwano phakathi kwemvelo, izilwane, nezinto zansuku zonke nezimo zempilo. Ngokwesibonelo, “Ukuphuma iphika” kusho ukukhathala kakhulu, kanti “ukuphatha umoya” kusho ukwethuka. Lezi zisho ziveza ukujula kolwazi lwendalo okwakukhona kubantu bakudala.
Indlela okwehlukaniseka ngayo izisho
Izisho zehlukaniseka kahle ngokwamagama noma iziqu zamagama. Zehlukene ngezigaba zamagama kodwa azisho okufanayo noma aziphethe umqondo ofanayo. Noma zihlukaniseke ngalendlela:
- Eziphathelene nemvelo: “ukuthatha umoya”, “ukungena ngomkhombe”
- Eziphathelene nezilwane: “ukuba yinja neyasemini”, “ukuba yinkomo edla yodwa”
- Eziphathelene nomzimba: “ukuba nezandla ezimhlophe”, “ukuba nenhliziyo emhlophe”
- Eziphathelene nokudla: “ukudla icala”, “ukudla amabele”
- Eziphathelene nezenzo: “ukushaya izindlebe”, “ukushaya amanzi”
Umehluko phakathi kwezaga nezisho
Izisho azifani nezaga, aziqukethe izifundo zokuhlakanipha noma ukweluleka – esikhundleni salokho, zichaza izimo noma izenzo ngendlela ehlaba umxhwele.
Izaga ziqukethe izifundo zempilo nezinyathelo zokuhlakanipha, izisho zona zisebenza njengezithako zolimi ezenza inkulumo ibe mnandi futhi inothe. Ukusetshenziswa kwezisho kukhombisa ubuhlakani nolwazi olujulile lolimi. Kungumsebenzi onobuciko ukukwazi ukusebenzisa izisho ngendlela efanele, ngoba kudinga ukuqonda kahle incazelo yazo kanye nezikhathi lapho zifanele khona. Siveza ukuthi izaga ziwubuciko ekukhulumeni ulimi lwesiZulu.
Izaga zesiZulu
Abantwana
Amagqubu nezinsongo
Amashwa
Bekezela
Eziyingxube
Guga
Inkani
Isexwayiso
Isikhathi
Izinto ezingeke zenzeke
Khohlisa
Phindisela
Phumelela
Sizana
Thandabuza
Ubugebengu
Ubugwala
Ubungane
Ubuntu
Ubunzima
Ubuqhawe
Ubuqili
Ubuwula
Ufuzo
Ukufa
Ukulwa
Ukungabongi
Ukungathembeki
Ukuphathwa kwabantu
Ukuzidla
Ukuzigqaja
Ukuziqhenya
Ukwehluleka
Umendo
Zimela
Izisho zesiZulu
Ngaphambilini sike sasika elijikayo ngezisho. Izisho zinothisa ziphinde zikunandise ulimi. Yandisa ulwazi lwakho wezisho ngacosha kulezi:
Ngicel ukubuza ukutji izaga zaqala nini?
Yini umuhluko phakathi kwesisho nesaga?
Cofa lapha ukuthola impendulo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
ngicela usizo kusho ukuthini ukufingqa ikubhala indaba
Ukufunda indaba uyiqonde bese uyibhala ngabazwi akho izimfishane.
Kusho ukuthini ukugcwala amanzi esiswini
Cofa lapha ukuthola impendulo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
Kusho ukthin ukwaliwa amabele
Ngsacel ningichazel ukusunguleka kwezaga
sacela ukubuza ukuthi zichaza ukuthini lezizaga:
ukuwa kwendlu ukuvuka kwenye
isihlahla kasoniwa
kusinwa kudedelwane
ukwesutha kwakhumbuza uNoshinga ukuthakatha
Cofa lapha ukuthola impendulo
Cela kubuza kuchazana uyinsizwa ziphele ngesisho??
Kusho ukuthi, ukubuyisa inqondo
Kusho ukucabanga
Hai cela ukubuza isisho sithini makuthiwa ukubonwa ngokusa
Wabamba ezengayo
Cofa lapha ukuthola impendulo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
Ukubamba izinyawo?
Ukuhamba kancane. Cofa lapha ukuthola impendulo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
Ukwenza into embi komunye ngoba ukuthi khona ozokuvikela. Sithini lesi saga
Ungacofa kwi-athikili ekhuluma ngezaga ngokuphilisana nabantu ukuthola impendulo noma cofa lapha ukuthola impendulo Izaga ngomendo
Ngiye ngafunda lukhulu ngokwezaga.Ngiyabonga mina.
Siyabonga. Sicela uqhubeke nokuvakashela ikhasi lethu, ufunde okuningi.
Yisiphi osisho esihambisana nempumelelo
Cofa lapha ukuthola impendulo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
isishi isisho!!
Yin ukukhipha unyawo
Cofa lapha ukuthola impendulo Nothisa isiZulu sakho ngalezi zisho
Kusho ukuthini ukuphelelwa isikhathi
Cofa lapha ukuthola impendulo
Ukuphupha usesikhathini noma uya esikhathini
Ngicela ningisiza ngezisho noma izaga ezingabhalwa kwisimemo somshado
Ngiyabona usufundile kwelethu ikhasi lezisho nezaga, uma kungekho lokhu okufunayo siyaxolisa. Nazi ezinye zazo,
Ubucwibi obuhle buhamba ngabubili.
Zalabantu ziye bantwini
Kusho ukuthini izulu laqoqa izinhlonzi
Bheka lapha impendulo Nothisa isiZulu sakho ngalezi zisho
ngicela izaga nezisho zobuphixiphixi babangani
Cofa lapha ukuthola impendulo Izisho
ngicela ningisize ngezisho nezaga ngobuphixiphixi babangani
Ngicel ningiph izisho nezag ngibhal I essay ngoku kwanda bokugebengu ezwen
Cofa lapha ukuthola impendulo Izisho
Ozawa nezisho zenhlupheko
Cofa lapha ukuthola incazelo Izisho
Kusho ukuthin ukutheza olumanzi
Kusho ukuthi uzowuthola umvuzo ongalungile.
Cofa lapha ukuthola ezinye izincazelo Izaga zesiZulu Nokusebenza Kwazo
Cela ningisiza ngiqede lezi zizaga,
1.__________sindlebende kabi
2.ugibela phezu kwendlu ________
Isithutha esindlebende kwabo
Ugibela phezu kwendlu yesonto
Akusilima sindlebende
Sanibonani bakwethu. Ngicela ningisize ngezisho ezibukela abesifazane phansi. Ngiyabonga
Ngicela ukubuza nasi isaga .inhloko 8lidliwa ebandla
Ngicela isisho noma esisho ukuthi uma ungayi endaweni enomcimbi uyaphuthelwa noma uyazisola
AMEHLO KAWAPHATHELWANA (Okusho ukuthi abayobe besemcimbini ngeke bekwazi ukukubonela bayozibonela bona)
Ijokwe ithungelwa ebandla
Ngokujwayelekile kuthiwa INJOBO ITHUNGELWA EBANDLA, okusho ukuthi udaba oluxakile luyabikwa kwamanye amadoda noma abanye abantu ukuze uthole usizo nokwelulekwa (Ingane engakhali ifela embelekweni).
Ngicela usizo ngicela incazelo yalesisaga iso liwela umfula ugcwele
usuke ukwazi uubona into esazokwenzeka
Lokho kuchaze ukuthi iso libona nalapho kungafanele libone khona
Iso lifika lapho ongeke ufibyelele khona
Kusho kuthini ukwanda kwaliwa umthakathi
Cofa lapha ukuthola ulwazi Nothisa isiZulu sakho ngalezi zisho
Kusho ukubonga kakhulu,noma ukubonga ungcongcoze
Sanibona
Ngicela ningisiza ngezaga ezicwasa kumbe ezibukela phansi abesimame.
Izaga Ulibambe lingashoni
Ngicela usizo ngicela izaga ezibukela abantu besifazane phansi
Lokhu wukusongela umuntu ngokuthi angalibali ukuthi uyoze umthole uziphindisele noma nini uma kuvela ithuba.
Izaga ezibukela abantu besifazane phansi
Cela izaga ezibukela phansi abantu besifazane
Cofa lapha ukuthola ulwazi ngesizulu esinothile esifaka izisho: https://iafrika.org/izisho/
Libafazi bedube inyama
Umendo ngumkhumulansika
Izisho ezinengam bopha wenja
Ngicela ningisize ingane yami idinga izincazelo zezisho.1. Kusa kusa 2.inkukhu inqunywe umlomo 3. Ngiyopha amehlo 4. Ukufaka isandla 5. Baphelelwa ngamathe. Ngingajabula uma ngingathola usizo.
Cofa lapha ukuthola izincazelo https://iafrika.org/izisho/
KUSA KUSA (Izinsuku azifani zonke, ngolunye kuhamba kahle kanti ngolunye kuyabheda)
INKUKHU INQUNYWE UMLOMO (Aphelile amagama – akusekho ukukhuluma – akusayi ngamagama enkehli)
UKUPHA AMEHLO (Kusho ukuzibonela wena ngokwakho)
UKUFAKA ISANDLA (Ukwelekelela)
UKOMA AMATHE (Ukuphelelwa ngamagama – Ukunqunywa umlomo)
Izisho esinegama khala ngabe iyiphi?
Kusho ukuthini ukuba ngubo ziya eweni
Sanibonani…ngabe ukhona owazi umlando nezithakazelo zakwaShabangu?
Ngidinga usizo ngalezi ikhuni luzala imlotha .kusindwegobethole.uchskide ihlolile imambayalukile
Kusindwe ngobethole- Kusho ukuthi kuyabuswa. Lesi saga sivame ukusetshenziswa kakhulu uma kunomcimbi.
Cofa lapha ukutholwa ulwazi ngalezi ezinye izisho https://iafrika.org/izisho
UKHUNI LUZALA UMLOTHA (Umuntu akamzali ofana naye ngokwezezo) – Umfundisi akamzali umfundisi.
KUSINDWE NGOBETHOLE (Kuyabuswa – Kufinywa ngendololwane – konke kuhamba kahle)
UCHAKIDE UHLOLILE IMAMBA YELUKILE (Uchakide uyayibulala imamba – Kusho umuntu onganakile ukuthi isitha sakhe simcuphile)
Kuthin ukuth ukuhalalisela
Ukujabulisa noma ukujabulela omunye umuntu entweni ayenzile, isibonelo “Ngiyakuhalalisela ngemonto yakho oyithengile.”
I appreciate every help i got here it really helped a lot
I did`n`t what i was looking 4or but tnx
I really liked this page a lot it helped me thank you
Kusho ukuthini ukuthi zakhala kazehla?
Makuthiwa imali ayiluthezi olumanzi kusuke kuchazani
Nom ngab yin bonemal uyayithola
great
Angilitholi usizo
Ngicela izaga zenjabulo
Sekungaya ngokuthi yinhloboni yenjabulo
Uma umi phambi kwabantu indlela yokubingelela eshaya emhloleni iyiphi?
Mina ngyagcwala ngani
Sanibona ingabe ukhona owazi ngomlando wakwa Chili isibongo
Nazi izithakazelo zakwaChili: https://iafrika.org/izithakazelo-zakwachili/
please help
Sebenzisa Amantshontsho noma Inqolobane Yesizwe ukuthola ukuthi zisho ukuthini
lezi zisho ezilandelayo: {10}
a. Ukuhluba udlubu ekhasini
b. Ukukha phezulu
c. Izinyo elibulalayo
d. NgangoZulu ebuthene eMlambongwenya
e. Ukuzwa ngosibhincamakhasana
Ngiyabona ukuthi usulibhekile ikhasi lethu lezisho, leli: https://iafrika.org/izisho/ Uma lezi ozifunayo zingekho kuloluhlu, ingani phela uyazazi izincwadi ongathola kuzo usizo, uyazibalula wena uqobo – hamba phela uyobheka kulezozincwadi ngoba vele usuyazazi yiziphi. Sikufisela inhlanhla!
SOBOHLA MANYUSA
Thank you a lot by nathi sibiya
Nathi siyazibongela kuwe mfo kaSibiya! Sithi Ndaba! Sithi Gumede! Sithi Sibiya nge . . . ,abafokazana bebiya nga . . .!
Funda zonke izithakazelo zakho sinazo lapha:https://iafrika.org/izithakazelo-zakwasibiya/
Awusho mfo kaSibiya, uke uphuphe ngemali yeSiliva ewuhlweza? Uthi bewazi nje ukuthi sinalo ulwazi oluthile nagamaphupho? Bheka nje nalu ulwazi esinalo ngokuphupha imali yeSiliva newuhlweza: https://iafrika.org/ukuphupha-ngemali-ewuhlweza-kusho-ukuthini/
uma phupha ikaka
uma uphupha izintwala zasekhanda kuchazani
Uma uphupha amawele kusho ukuthini?
Cela ningichazele uma uphipha uphunyelwa amazinyo kusho ukuthini?
Kukhona omthandayo futhi osondelene nawe ozokushiyaemhlabeni.