isiXhosaisiXhosa SetswanaSetswana

Izaga ngomendo

  • Umendo awuthunyelwa gundane – Lana kusuke kukhulunywa ngentombazane, itshelwa ukuthi akwaziwa ukuthi izophatheka kanjani uma ifika khona njengoba engekho owaziyo ukuthi ikusasa liphetheni.
  • Umendo kawu bhulelwa – Intombazane kayazi ukuthi bazoyiphatha kanjani lapho ezogana khona, ize ibone ngoba isingene phakathi.
  • Umendo ngumkhumulansika – La mazwi asuke ashiwo uma intombazane izishawa izinduku zayo, isigilekile emendweni, lapho isivoveke yaphela inkani ebinayo.
  • Ukwenda ukuzilahla – Naso lesi sisho ukuthi intombazane ayazi ukuthi iyophathwa kanjani lapho eyokwendela khona.
  • Uyofika kwamkhathali isidwaba siyokuhaqa – Lokhu kusho ukuthi noma ungaba usiyazi kanjani, iqhalaqhala uqobo kodwa ke wona umendo uyokuqeda ukusa nenkani njengoba ungagayelwa mphako.
  • Akuntombi yagana inyamazane – Lokhu kusho ukuthi intombi ngisho ingala la eqome khona, kodwa izophinde futhi iqome kwenye indawo.
  • Ihlonipha nala engeke yendela khona – Intombazane ifaneleihloniphe wonke umuntu ngoba ikusasa kalaziwa, ayazi ukuthi iyoganelaphi.
  • Kuphangwa umdaka linile yini? – Ukuphanga umdaka kusho ukujaha izinto kanye nokungwakazi ukulinda izinto zenzeke ngesikhathi sazo. Lana ke sisho ukuthi intombazane yajaha umendo nje kwenzenjani?
  • Umlobokazi uhamba esegcobile – Lokhu kusho ukuthi umuntu kuhle ahambe kusekuhle abantu besakujabulela ukuba naye ikakhulukazi uma evakashile.
  • Uthando kalukhethi ludwani oluwela kulo – Umuntu oseceleni angeke azi noma aqonde ukuthi yini enza insizwa nentombi bathandane kwazise phela nawo amehlo awabonelani.
  • Zalabantu ziye ebantwini – Intombazane yala insizwa kodwa ibuye iqome insizwa kanti ayiqomi isilwane okusho khona ukuthi umuntu uphelela kumuntu.
  • Intombi kayedlulwa – Kulisiko lakwaZulu ukuthi lapho insizwa idlula eduze kwentombi noma iphambana nayo iphose amagama ambalwa okweshela lokhu kuwuku khombisa ukuthi uyayibona lentokazi edlulayo.
  • Inhlwayelo yethekelwa kubangane – Uma umuntu efunela umntanakhe umendo, uyaye abheke emzini yabantu abaziyo.
  • Ukuwa kwendlu ukuvuka kwenye – Noma kungasalwa kukhalwa kubo kwentombi eyogana kepha la eyokwendela khona bayajabula ngokufika kwayo. Kanti ke enye incazelo ithi ukuthi khona okukulahlekele akusho ukuthi ngeke usazuza lutho kusasa, amandla endoda awapheli ukuthi uhluleke namhlanje akusho ukuthi ungazami kusasa.
  • Ilumbo livuka esidwabeni – Lana kushiwo ukuthi ngeke wazi ukuthi ishwa noma ishobolo lingakuvelela nini, likuvelela kungazele muntu noma ungalindele. Lana ke singabala ukugula kona okufika kungabikanga noma ukulahlekelwa Ilunga lomndeni.
  • Umswani wembabala awungeniswa ekhaya – Lana kushiwo ukuthi ekhaya akufanele kugane intombi ezalwa umthakathi ngoba izowubulala umuzi, inkinga ke ngalokho ukuthi ngeke wazi konke ngekubo lentombi ozoyithatha okusho khona ukuthi ngeke wazi noma usufaka umlilo egcekeni.
  • Umkhenyana yisigodo sokuqhuzuka – Lesi saga sisho ukuthi abakubo kankosikazi uma benenkinga bayakwazi ukukhuluma nomkhenyana bacele usizo kuyo, isintu sikwazisa kakhulu ukufakelana isandla uma kukhona la okunesidingo khona. Ingakho-ke kubalulekile ukuthi abakubo kamakoti bamhloniphe umukhwe wabo futhi bamphathe kahle ngisho besabiza izibizo nangawo amalobolo.
  • Induku enhle igawulwa ezizweni – Intombi noma umakoti omuhle umthola kude noma ekuhambeni. Insizwa ukuze izogana iyahamba iyoshela. Ukuyoshela-ke akusho ukushela ngakini kuphela kepha ngisho kwezinye izigodi eziqhelelene nangakubo kwensizwa, ingakho-ke nje kuthiwa induku enhle igawulwa emazweni, ingoba ukuze ubone intombi enhle engakugana uvuse umuzi wakini kumele uphume ngaphandle uyoshela kwezinye izindawo ubone ubuhle bezwe.
  • Akuntombi yagana inyamazane – Lokhu kusho ukuthi intombi ngisho ingala la eqome khona, kodwa izophinde futhi iqome kwenye indawo.
  • Umfana uvusa umuzi kayise – Amasiko esintu akhiwe aphinde asekelwa ngenhlonipho, futhi-ke iyona eqhakambiswa kakhulu ekuphileni nasekuziphatheni. Akusiyona into ebhalwe noma yashicilelwa phansi kepha kuyaziwa ukuthi indoda uma isinamandla okuganwa nokwakha isuke izokwakha umuzi kayise oyizalayo. Ngisho ngabe impela izophuma inxiwa la ezohlala khona nowakwayo kanye nabantwana bayo kodwa lokho akusho ukuthi isiyakhe umuzi wayo kepha isiZulu sithi umuzi kayise. Ngesintu insizwa uma yakha umuzi kayise noma ngabe uyise ukhona usandla anhlamvana kodwa ngesiZulu nguye owakha umuzi kababa wakhe ngoba kanjalo noBaba wakhe naye usuke akhe okamkhulu, okunguyise ozala yena. Umuzi-ke ngesintu umuzi ngokuthi indoda iganwe ibe nonkosikazi ngoba ngisho wakhe isithabathaba esingakanani sendlu kodwa uma ungaganiwe akusiwona umuzi ophelele loyo. Ukuvusa umuzi kayihlo kusho kona-ke ukuthi uganwe ube nezingane ozohlala nazo wena nowakwakho kulo muzi kayihlo eniwakhile.

Leave a Reply