Intsomi yesiXhosa: UFudo nabantwana

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho imbalela elizweni. Kwatsha imilambo namadama. Kwakusele idama elinye elalisenamanzi, nalo selisitsha. Kwelo dama kwakudla ngokuqubha kulo amadada amabini kunye nofudo. Kuthe kuba kubonakala ukuba amanzi ayaphela kweli dama, amadada agqiba kwelokuba azakuhamba aye apho kungekho mbalela khona. Aluxelela ufudo, lwaza lwakhathazeka ukuva ezi ndaba lathi, “ Ke ngoku mna ndizakusala …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: UMvolufu uloba iintlanzi

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho udyakalashe nomvolufu. Ngeny’ imini umvolufu ufika udyakalashe esitya intlanzi, wabuza ukuba ebeyithatha phi na. “Hay’ bo malume, uvela phi ndiye? Kwezi ntlanzi zininzi kangaka kweli chibi lises’ apha! Kanti malume awuyazi into engaka edume ilizwe lonke? Inokuba nguwe wedwa ongayaziyo into enkulu kangaka,” watsho ephinda eluma entlanzini. Hay’ ke, zavuza …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: U-Alibhabha namasela

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho umfo othile ekwakusithiwa ngu-Alibhabha. Lo mfo wayehlala nomfazi wakhe kunye nabantwana. Babephila ngokuthengisa iinkuni edolophini. Ezi nkuni wayezigawula ehlathini ze azithuthe ngoondlebende bakhe abathathu. Umkhuluwa wakhe yena wazeka umfazi osisityebi, waza naye waba sisityebi ngolo hlobo. Akazange amncede nganto umninawa wakhe ukuze amxhase angahleleleki ekusweleni kwakhe. Kwathi ngeny’ imini u-Alibhabha …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: USityhimntyolo

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwilali ekude abantu bakhona babehlutshwa sisilo esasisela amanzi omlambo walo lali. Esi silo sasifika ngobusuku ze kuse engekho amanzi ezizibeni zalo mlambo. Zaya ziphela ngokuphela iziziba ezinamanzi. Kuthe xa kusele iziziba ezimbalwa ezisenamanzi, amadoda elali ahlangana embizweni apho babezakubonisana khona ukuba kuthiweni na ngesi silo. Kwagqitywa kwelokuba abafana namadoda aqinileyo bayokusilalela …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: USokhetye

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho iimpuku ezimbini. Ezi mpuku zachola iqhekeza lesonka samasi ze kwafuneka zahlulelene ngalo. Enye iye yakhalaza ngelithi enye le ifumene iqhekeza elikhulu kunayo, kanti bekumele ukuba zifumane amaqhekeza alinganayo. Ithe xa iphinda iqhekeza enye le, nayo yakhalazela ukuqhatheka. Zagqiba kweli lokuba maziye kumgwebi omkhulu, yena uzakukwazi ukuziqhekezela ngokulinganayo. Zahamba ke zaya …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: UNomahamle

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho utata nomama benabantwana ababini abangamantombazana. Aba bantwana abazange bakhe baye kulo nina kuba kwakukude kakhulu. Bathe besakukhula baman’ ukucela kunina ukuba bakhe bandwendwele kowabo. Kodwa njalo xa becela wayengavumi uyise. Kuthe ngelingeni xa unina emane ukubacelela, wade wavuma uyise. Mhla benduluka unina wabachazela indlela abazakuyithatha ukuya kowabo. Uthe, “Nizakuhamba ngale …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: UNomyayi nemibungu

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho umfama owayemana eqokelela imibungu entsimini yakhe ze ayise edolophini apho wayeyitshintshisa khona ngeentsiba zentaka. Indlela yakhe eya edolophini yayinqumla ehlathini. Lo mlimi wayedla ngokuyiqokelela ayigalele enkonkxeni le mibungu, ayiphathe ngalo nkonkxa ukuyisa kwabo ananisa ngayo kubo. Ngaminazana ithile wenjenjeya ukuya edolophini njengesiqhelo. Uthe esesendleleni enqumla ehlathini, weva ebuliswa ngunomyayi ehleli …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: UDyakalashe noMvolufu beba iigusha

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho udyakalashe nomvolufu. Kwabakho imbalela nendlala kwelo lizwe labo, kwanqaba nokutya, kwaye kungekho nethemba lokuba kungafumaneka. UDyaki wacinga iqhinga lokuba angenza njani na ukugxoth’ indlala. Kuloo ndawo yabo kwakukho nomlungu owayeneegusha eziniiiinzi. Ezi gusha zazilaliswa ebuhlanti ngexesha lasebusuku, ze zivulelwe ngentlazane. Lalingekho ithuba lokuba oodyakalashe bangaziba emini kuba zazisaluswa ngumelusi, kwaye …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: UNobomvazana

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho intombazanana eyayihlala nonina. Qho xa ithunywa yayithanda ukunxiba idyasi ebomvu de yaphiwa igama lokuba nguNobomvazana. Ngenye imini kwafika umyalezo wokuba umakhulu kaNobomvazana, ohlala ehlathini, akaphilanga. Wathunywa ngunina uNobomvazana ukuba ahambe ayokuvelela uninakhulu. Wafakelwa, engobozini azakuyiphatha, amaqebengwana, amaqanda kwakunye namayeza kamakhulu. Uthe esahamba ehlathini esendleleni eya kwaninakhulu wahlangana nengcuka eyambuza imvelaphi …

Funda okunye

Intsomi yesiXhosa: Isibindi senkawu

ℹ️ Ulwazi oluvela kuluntu · Funda isilumkiso

Kwathi ke kaloku ngantsomi. Kwakukho inkawu eyayihlala emthini ngasesizibeni somlambo. Ngaminazan’ ithile yabona kufika ingwenya yema enxwemeni lomlambo. Yabulisa kwinkawu, yachaza nokuba indwendwele kuyo. “Uthini na ngoku ngwenya? Ndikuva kakuhle? Wena uzokubona mna? Azidibani nje ngoku ezi zinto.” Imangele yatsho inkawu. “Kanti ke ndikuphathele iindaba endicinga ukuba uyakuzithanda kwaye uzivuyele nokuzivuyela. Kodwa ke andikunyanzeli ukuba …

Funda okunye