Umlandvo webakaMkhonta

Imvelaphi

Basuswa tinchushunchushu kaZulu letifaka ekhatsi timphi temfecane, mahashule lobekatiwa ngekutsi nguMadlathule lobekashaya acotfula emfuyweni kanye nakubantfu. Magaloza wesuka kaZulu wafikela eNkomazi kaHhohho. Umnakabo Ndzata yena wakha eMbekelweni. Bobabili labafana bebaphiwe siphiwo sekwelapha, kutinyanga letatiwako.

Ndzata watsatfwa bakaNgwane wayosita khona. Kusebenta kwakhe kwaba nemdvumo lomuhle watikhandza sekenganywa ngumsebenti, wagcine wacela eNkhosini kutsi amane alandze umnakabo lomdzala Magoloza. Nembala walandvwa Magoloza wayohlala eMbekelweni, inkhosi ngekubona umsebenti lomuhle lebebawenta, yasikela Magoloza indzawo Engwenyameni lapho wefika watsatsa LaNgilane Motsa lobekasakhamuti. Magoloza watala Mbiko nga1850 lowaphila wate washona ngemnyaka wa1930.

Budlelwane Nebukhosi Bemaswati

Buchawe bakhe ngibo lobenta inkhosi yamendzisela tintfombi letintsatfu boLamsimekwane Mamba, Khendevu Mvubu kanye naLomaphepa. Bobatsatfu inkhosi yakhipha tinkhomo tekutsi balotjolwe. Inkhosi yayibonga indzima leyadlalwa nguyise waMbiko ekubeni ngudokotela wayo. Ndzata yena watala Somkhandza lowaba setsenjwa senkhosi Mswati II. Inkhosi yasikela Somkhandza indzawo eMshingishingini. Wendlula emhlabeni Somkhadza solo ahlala eMshingishingini. Munye wemadvodzana akhe Zabeni watala indvodzakati yakhe lebeyibitwa ngekutsi nguFuku leyendza kuMntfwanenkhosi Makhungu lobekayindvodzana yenkhosi Sobhuza II.

BakaMkhonta Engwenyameni bebanemsebenti lomcoka KaNgwane ngesikhatsi sencwala. Ngelilanga lekubhacisa kuba bakaMkhonta labachuba loyo msimeto.

Tindzawo

eMshingishingini, Mkhonta, Mhlungwane, madlingotsi, lidlingotsi alidli, lidla bombova nencoshane,
Wena umhlungwane wasenkhonjeni,
Lihlungwane lelahlungeleka elwandle, kwasala emakhobe,
Wena wagezela inkhosi ngenhla.

Labaphiwe Kona

Magoloza naNdzata lekumadlotinchanti aso lesibongo bebaphiwe kwelapha kutinyanga lebetidvumile. Loku kusho kutsi bakaMkhonta bantfu labaphiwe kusebenta nebantfu baphindze basite ekucatululeni tingcaki tsite letingakhungatsa bantfu.

Leave a Reply