{"id":5159,"date":"2024-10-10T20:44:32","date_gmt":"2024-10-10T18:44:32","guid":{"rendered":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/?p=5159"},"modified":"2024-10-16T16:31:35","modified_gmt":"2024-10-16T14:31:35","slug":"ulwimi-lwama-bhaca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/","title":{"rendered":"Ulwimi lwama Bhaca"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ulwimi<\/strong> lwamaBhaca s<strong>isiBhaca<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Njengaso nasiphi na isizwe esizimeleyo, amaBhaca nawo anolwimi lwawo. Ulwimi lwesiBhaca lubalelwa phantsi kolwimi ekuthiwa kuku<strong>Tekela<\/strong>. Oku kuquka ulwimi olusetyenzisa ngamaHlubi, amaNdebele, amaSwati, maxa wambi ayabandakanywa namaMpondo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kukho impazamo ethi ulwimi lw<strong>amaBhaca<\/strong> si<strong>siXhosa<\/strong>. Loo meko yazalwa yingcinezelo apho amaKoloniyali nabocalulo i-<strong>Apartheid<\/strong> bazibopha ngebhanti elinye ezinye izizwe eziNtsundu bathi ng<strong>abeNguni<\/strong>, kwaza kwagqitywa kwangabo ukuba iilwimi zesiNguni ezivumelekileyo emthethweni sisiXhosa ne<strong>siZulu<\/strong>. Zonke ezinye zange kuvumeleke ukuba zithethwe kumaziko karhulumente. Kungoko ke namaBhaca anyanzeliswa ukuba afunde isiXhosa kwaye athethe isiXhosa. Nala akwaZulu-Natal, njengala aseMzimkhulu naseXopo wona anyanzeliswa ukuba afunde isiZulu kwaye athethe isiZulu xa ekumaziko karhulumente. Kanti ke nalo mcimbi wokutshintshwa kwemida kulihexisile ulwimi lwesiBhaca. <strong>Umzekelo<\/strong>, ngaphambi kolonyulo lokuqala lwentando yoninzi amaBhaca aseMzimkhulu kwakufuneka ethethe, kwaye efundiswa, isiXhosa esikolweni. Ngelo xesha uMzimkhulu wawuphantsi kwephondo leMpuma Koloni. Guququ emva kolonyulo nanko esabelwa ukuba ubephantsi kweKwaZulu-Natal. Kwafuneka ukuba amaBhaca aphinde agobe ulwimi kuba ngoku kwakulindeleke ukuba athethe isiZulu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Phofu ke nakulorhulumente wentando yeninzi, nolawulwa ngumgaqo siseko, akukho nguqu ekuwongeni njengezisemthethweni iilwimi zezi zizwe ezazisakuwongwa njalo nakulawulo lwabaMhlophe ekuthiwa lolwengcinezelo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Noko kunjalo awazange alulahle <strong>ulwimi<\/strong> lwawo amaBhaca kuba lusathethwa nanamhlanje ekuhlaleni nasemakhayeni. Oko kukuthi nokuba iinjongo zabacinezeli zazikukulibhangisa ulwimi lwesiBhaca, lona aluzange lwafa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AmaBhaca wona athi <strong>ayathsefula <\/strong>xa achaza ulwimi lwawo okanye indlela athetha ngayo. Awathi ayatekela. Xa ethetha athi aya<strong>bhobha<\/strong>. Siza kucaphula nje amanye <strong>amagama<\/strong> esiBhaca, siwaguqulele kwawesiXhosa njengoko le mbali siyenza ngolwimi lwesiXhosa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>isiBhaca<\/strong><\/td><td><strong>isiXhosa<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Amanti<\/td><td>Amanzi<\/td><\/tr><tr><td>Ave kuhisiBhaca<\/td><td>AyisosiBhaca eso<\/td><\/tr><tr><td>Bekuhum <\/td><td>Ibindim<\/td><\/tr><tr><td>Bekungeve kuhum<\/td><td>Ibingendim<\/td><\/tr><tr><td>Bovu <\/td><td>Bomvu<\/td><\/tr><tr><td>Cija <\/td><td>Xoka<\/td><\/tr><tr><td>Ee, Makhosi!<\/td><td>Bayete!<\/td><\/tr><tr><td>Embili <\/td><td>Phambili<\/td><\/tr><tr><td>Hum <\/td><td>Ndim<\/td><\/tr><tr><td>Ihloko \/ Inhloko<\/td><td>Intloko<\/td><\/tr><tr><td>Ijiki <\/td><td>Utywala<\/td><\/tr><tr><td>Iligxa <\/td><td>Ihlathi<\/td><\/tr><tr><td>Ilive<\/td><td>Ilizwe<\/td><\/tr><tr><td>Indvodza<\/td><td>Indoda<\/td><\/tr><tr><td>Indzaba<\/td><td>Into<\/td><\/tr><tr><td>Inhlanti <\/td><td>Intlanzi<\/td><\/tr><tr><td>Intfombi <\/td><td>Intombi<\/td><\/tr><tr><td>Isihula <\/td><td>Isidenge<\/td><\/tr><tr><td>Isitiba <\/td><td>Isiziba<\/td><\/tr><tr><td>Itulu <\/td><td>Izulu<\/td><\/tr><tr><td>Khamba <\/td><td>Hamba<\/td><\/tr><tr><td>Kwithsi<\/td><td>Ekhaya\/ Kokwethu\/ Kowethu<\/td><\/tr><tr><td> Lindza <\/td><td>Linda (Ukugada)<\/td><\/tr><tr><td>Mantsambama <\/td><td>Emva kwemini<\/td><\/tr><tr><td>Mhemha <\/td><td>Beleka<\/td><\/tr><tr><td>Ndlunkulu <\/td><td>Kumkanikazi<\/td><\/tr><tr><td>Ngesheya <\/td><td>Ngaphesheya<\/td><\/tr><tr><td>Ngononqane <\/td><td>Emin\u2019 emaqanda<\/td><\/tr><tr><td>Sundvu<\/td><td>Ntsundu<\/td><\/tr><tr><td>Tabo <\/td><td>Zabo<\/td><\/tr><tr><td>Tiyabhobha <\/td><td>Siyathetha<\/td><\/tr><tr><td>Tshandza <\/td><td>Thanda<\/td><\/tr><tr><td>Tshetsha <\/td><td>Khawuleza<\/td><\/tr><tr><td>Tshitsha<\/td><td>Betha<\/td><\/tr><tr><td>Uhlaka <\/td><td>Ucango<\/td><\/tr><tr><td>Ukutalwa <\/td><td>Ukuzalwa<\/td><\/tr><tr><td>Ukuveta<\/td><td>Ukuveza<\/td><\/tr><tr><td>Ukuvova ijiki <\/td><td>Ukuhluza utywala<\/td><\/tr><tr><td>Ukuxina <\/td><td>Ukoyisa<\/td><\/tr><tr><td>Ukwenta <\/td><td>Ukwenza<\/td><\/tr><tr><td>Umfati <\/td><td>Umfazi<\/td><\/tr><tr><td>Umntfu <\/td><td>Umntu<\/td><\/tr><tr><td>Umnyati <\/td><td>Ingobozi<\/td><\/tr><tr><td>Umthsi <\/td><td>Umthi<\/td><\/tr><tr><td>Umti <\/td><td>Umzi<\/td><\/tr><tr><td>Umtimba<\/td><td>Umzimba<\/td><\/tr><tr><td>Zwaca<\/td><td>Marhatya<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masiqonde ke mawethu ukuba besicaphula nje ukubonisa ukuba amaBhaca anolwimi lwawo olusisiBhaca. Kwakhona, njengokuba sicaphula kolu lwimi nje asakhanga ntetho okanye izivakalisi ezibonisa ukusetyenziswa kwala magama esiBhaca. Mhlawumbi zikhona ke iincwadi ezingolwimi lwamaBhaca nezibhalwe ngesiBhaca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulwimi lwamaBhaca sisiBhaca. Njengaso nasiphi na isizwe esizimeleyo, amaBhaca nawo anolwimi lwawo. Ulwimi lwesiBhaca lubalelwa phantsi kolwimi ekuthiwa kukuTekela. Oku kuquka ulwimi olusetyenzisa ngamaHlubi, amaNdebele, amaSwati, maxa wambi ayabandakanywa namaMpondo. Kukho impazamo ethi ulwimi lwamaBhaca sisiXhosa. Loo meko yazalwa yingcinezelo apho amaKoloniyali nabocalulo i-Apartheid bazibopha ngebhanti elinye ezinye izizwe eziNtsundu bathi ngabeNguni, kwaza kwagqitywa kwangabo &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Ulwimi lwama Bhaca\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/#more-5159\" aria-label=\"Read more about Ulwimi lwama Bhaca\">Funda okunye<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":255,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1,1112],"tags":[2690,2818,288,2839,2836,2813,2835,2837,2838,767],"class_list":["post-5159","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-imbali-iziduko","category-imbali-neziduko-zama-bhaca","tag-abenguni","tag-amabhaca","tag-amagama","tag-bhobha","tag-isibhaca","tag-isixhosa","tag-isizulu","tag-tekela","tag-thsefula","tag-ulwimi"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ulwimi lwamaBhaca sisiBhaca. Njengaso nasiphi na isizwe esizimeleyo, amaBhaca nawo anolwimi lwawo. Ulwimi lwesiBhaca lubalelwa phantsi kolwimi ekuthiwa kukuTekela. Oku kuquka ulwimi olusetyenzisa ngamaHlubi, amaNdebele, amaSwati, maxa wambi ayabandakanywa namaMpondo. Kukho impazamo ethi ulwimi lwamaBhaca sisiXhosa. Loo meko yazalwa yingcinezelo apho amaKoloniyali nabocalulo i-Apartheid bazibopha ngebhanti elinye ezinye izizwe eziNtsundu bathi ngabeNguni, kwaza kwagqitywa kwangabo ... Funda okunye\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iAfrika - isiXhosa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-10-10T18:44:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-16T14:31:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"silucoki\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"silucoki\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"silucoki\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8052d6def9380934fb4d2abd47ea5227\"},\"headline\":\"Ulwimi lwama Bhaca\",\"datePublished\":\"2024-10-10T18:44:32+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-16T14:31:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/\"},\"wordCount\":368,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"AbeNguni\",\"AmaBhaca\",\"Amagama\",\"Bhobha\",\"IsiBhaca\",\"IsiXhosa\",\"IsiZulu\",\"Tekela\",\"Thsefula\",\"Ulwimi\"],\"articleSection\":[\"Imbali neziduko\",\"Imbali neziduko zama Bhaca\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/\",\"name\":\"Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-10-10T18:44:32+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-16T14:31:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/ulwimi-lwama-bhaca\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ulwimi lwama Bhaca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/\",\"name\":\"iAfrika - isiXhosa\",\"description\":\"Amaphupha neengcaciso, Iziduko, Amaqhalo neZaci\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#organization\",\"name\":\"iAfrika - isiXhosa\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/02\\\/Fullform_Logo_Primary.png?fit=800%2C296&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/02\\\/Fullform_Logo_Primary.png?fit=800%2C296&ssl=1\",\"width\":800,\"height\":296,\"caption\":\"iAfrika - isiXhosa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8052d6def9380934fb4d2abd47ea5227\",\"name\":\"silucoki\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"silucoki\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\\\/author\\\/silucoki\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa","og_description":"Ulwimi lwamaBhaca sisiBhaca. Njengaso nasiphi na isizwe esizimeleyo, amaBhaca nawo anolwimi lwawo. Ulwimi lwesiBhaca lubalelwa phantsi kolwimi ekuthiwa kukuTekela. Oku kuquka ulwimi olusetyenzisa ngamaHlubi, amaNdebele, amaSwati, maxa wambi ayabandakanywa namaMpondo. Kukho impazamo ethi ulwimi lwamaBhaca sisiXhosa. Loo meko yazalwa yingcinezelo apho amaKoloniyali nabocalulo i-Apartheid bazibopha ngebhanti elinye ezinye izizwe eziNtsundu bathi ngabeNguni, kwaza kwagqitywa kwangabo ... Funda okunye","og_url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/","og_site_name":"iAfrika - isiXhosa","article_published_time":"2024-10-10T18:44:32+00:00","article_modified_time":"2024-10-16T14:31:35+00:00","author":"silucoki","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"silucoki","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/"},"author":{"name":"silucoki","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#\/schema\/person\/8052d6def9380934fb4d2abd47ea5227"},"headline":"Ulwimi lwama Bhaca","datePublished":"2024-10-10T18:44:32+00:00","dateModified":"2024-10-16T14:31:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/"},"wordCount":368,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#organization"},"keywords":["AbeNguni","AmaBhaca","Amagama","Bhobha","IsiBhaca","IsiXhosa","IsiZulu","Tekela","Thsefula","Ulwimi"],"articleSection":["Imbali neziduko","Imbali neziduko zama Bhaca"],"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/","url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/","name":"Ulwimi lwama Bhaca - iAfrika - isiXhosa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#website"},"datePublished":"2024-10-10T18:44:32+00:00","dateModified":"2024-10-16T14:31:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bhaca\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ulwimi lwama Bhaca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#website","url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/","name":"iAfrika - isiXhosa","description":"Amaphupha neengcaciso, Iziduko, Amaqhalo neZaci","publisher":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#organization","name":"iAfrika - isiXhosa","url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/iafrika.org\/xh\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/02\/Fullform_Logo_Primary.png?fit=800%2C296&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/iafrika.org\/xh\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/02\/Fullform_Logo_Primary.png?fit=800%2C296&ssl=1","width":800,"height":296,"caption":"iAfrika - isiXhosa"},"image":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/#\/schema\/person\/8052d6def9380934fb4d2abd47ea5227","name":"silucoki","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce8acd26ae165129129226a91d6dbc92cc0b45950c162f045251586b6268b7d8?s=96&d=mm&r=g","caption":"silucoki"},"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/author\/silucoki\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":5371,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwaba-thembu\/","url_meta":{"origin":5159,"position":0},"title":"Ulwimi lwaba Thembu","author":"silucoki","date":"26\/10\/2024","format":false,"excerpt":"Kunzima ukuma phezu kwendlu ukhwaze uthi nalu ulwimi lwabaThembu. Umnumzana Mninawe Mava Mtirara uyishwankathela ngelithi, 'kunzima ukwehlula abaThembu kwezinye izizwe abaphila nazo ngoba abaThembu benza loo nto yenziwa zezo zizwe'. Kunjalo nakumba wolwimi. AbaThembu baseMpuma Kapa, phofu ke nabaseNtshona Kapa, bathetha isiXhosa. Akukho lwimi lumbi olukhethekileyo ekuthiwa sisiThembu, umzekelo. Esikolweni\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5284,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwesi-mpondo\/","url_meta":{"origin":5159,"position":1},"title":"Ulwimi lwesi Mpondo","author":"silucoki","date":"21\/10\/2024","format":false,"excerpt":"Njengesizwe esizimeleyo, amaMpondo anolwimi lwawo, isiMpondo okanye isiMpondro. Naso isiMpondo sachatshazelwa kukujongelwa phantsi ngamakoloniyale kwakunye norhulumente wocalucalulo, i-apartheid, ngokuthi siqhushekwe phantsi kolwimi lesiXhosa. Asizange sijongelwe phantsi kuphela, koko kwakuqinisekiswa ukuba siyabhangiswa njengolwimi olukhoyo phakathi kweelwimi zaseMzantsi Afrika. Ulwimi lwesiMpondo lubalelwa phantsi kolwimi ekuthiwa kukuTekela. Oku kuquka ulwimi olusetyenzisa ngamaHlubi, amaNdebele,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5244,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-bomvana\/","url_meta":{"origin":5159,"position":2},"title":"Ulwimi lwama Bomvana","author":"silucoki","date":"17\/10\/2024","format":false,"excerpt":"Ulwimi lwamaBomvana sisiBomvana. AmaBomvana nawo awazange asinde kwizembe lokuba kuthiwe angamaXhosa. Ayizange ibasithele abalawuli neyokuba amaBomvana nawo angabeNguni. Kodwa kuko konke oko abazange balivume kwaye basamkele isiBomvana njengolwimi olusemthethweni. Kungoko nawo amaBomvana anyanzeleka ukuba athethe isiXhosa kuzo zonke iindawo zolawulo, kuquka iCawe, kwaye kwanyanzeleka nokuba asifunde ezikolweni. Kungoko uyakufumanisa ukuba\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5320,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-xesibe\/","url_meta":{"origin":5159,"position":3},"title":"Ulwimi lwama Xesibe","author":"silucoki","date":"23\/10\/2024","format":false,"excerpt":"Njengazo zonke izizwe ezaziwa ngokuba zizizwe zabeNguni, nawo amaXesibe alufumana ulwamvila lokuba akakazwe ngolwimi olukhethwe ngamakoloniyale nabacinezeli. Loo meko seyade yaba nezimvi kuba kaloku kwakwabaqalayo ezikolweni banunuswa ngolwimi lwesiXhosa. Kumaziko olawulo akufunwa limbi ulwimi lwesiNtu kule mimandla yaseMpuma Kapa ngaphandle kwesiXhosa. Kusasetyenziswa uswazi ezikolweni ubuyakulicula elandincamisayo ukhe wangathi uthetha ulwimi\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5126,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwama-ngwe-phuthi\/","url_meta":{"origin":5159,"position":4},"title":"Ulwimi lwama Ngwe \/ Phuthi","author":"monwamgulwa","date":"17\/01\/2025","format":false,"excerpt":"AmaPhuthi anolwimi lwawo lwemveli. Ngelishwa nawo awasindanga kwishwangusha lokuba baqukaniswe kula ngxowa yokuba ngabeNguni, kwaye kuphunyezwe iilwimi zesiXhosa nesiZulu ukuba zezona lwimi zesiNguni zisemthethweni. Kwakumabanga aphantsi ezikolweni ukuya kwaphezulu, abantwana bamaPhuthi okanye amaNgwe akwiphondo iKwaZulu-Natal bafundiswa ngolwimi lwesiZulu. Abo bakwiphondo leMpuma-Kapa bafundiswa ngolwimi lwesiXhosa okanye lwesiSuthu, kuxhomekeka ukuba bakweyiphi na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":5345,"url":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/ulwimi-lwesi-hlubi\/","url_meta":{"origin":5159,"position":5},"title":"Ulwimi lwesi Hlubi","author":"silucoki","date":"25\/10\/2024","format":false,"excerpt":"AmaHlubi asisizwe esizimeleyo esinolwimi laso. Ulwimi lwamaHlubi lwahlukile kwiilwimi zezinye izizwe zalapha eMzantsi Afrika. Ulwimi lwamaHlubi sisiHlubi.\u00a0 Masingaphazanyiswa kukuba amanye amaHlubi ethetha isiXhosa, sicinge ukuba angamaXhosa okanye alisebe elithile lamaXhosa. Kwakhona masingaphazanyiswa kukuba amanye amaHlubi ekhuluma isiZulu sibe sesigqiba ukuba angamaZulu.\u00a0 Ndicing\u2019 ukuba niyayikhumbula imbali yokubhangiswa kwamaHlubi endithethe ngayo ngentl\u2019\u2026","rel":"","context":"In &quot;Imbali neziduko&quot;","block_context":{"text":"Imbali neziduko","link":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/category\/imbali-iziduko\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcur1I-1ld","jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/255"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5159"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5262,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5159\/revisions\/5262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/xh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}