{"id":2850,"date":"2026-02-23T20:43:41","date_gmt":"2026-02-23T18:43:41","guid":{"rendered":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/"},"modified":"2026-02-23T20:49:57","modified_gmt":"2026-02-23T18:49:57","slug":"umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/","title":{"rendered":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Umlando ongakatlolwa phasi ukhombisa imvelaphi yamaNdebele weSewula ifana nemvelaphi yamaNdebele weTlhagwini. Abantu bavanganisa umlando wamaNdebele wakaMzilakazi namaNdebele wakaMthombeni-Kekana nofana uGegana. Bathi uyisemkhulu munye nguMusi. Tjhetjha umlando wamaNdebele weTlhagwini owusimude kodwana umlando wamaNdebele usuke ungakapheleli nawungakafaki umlando wamaNdebele weMledlhani (weTlhagwini).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UMthombeni-Kekana nofana uGegana noSikhosana balandela umfowabo uNzunza ngesikhathi abaleka nobukhosi. Nangesikhathi uManala alwa noNzunza eMasongololo babekhona bemsiza. Nangesikhathi isukile eBhalule babekhona basiza uNzunza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">UMthombeni wahlukana nomfowabo uNzunza kwaSimkhulu eTlhagwin Belfast. Yena nabalandeli bakhe batjhinga tjhuba langeTlhagwini.Bebagega nomlambo i-Olifants River-iBhalule. Wafika endaweni ebizwa ngokuthiwa yiZebediela. Ngikho namahlanjesi bawabiza ngamaNdebele weTlhagwini. KunamaNdebele amanengi eTlhagwini kodwana akusiwo woke adabuka kuMusi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Endleleni yakhe yokuya eTlhagwini wafumana ibizo elitjha. Bambiza ngokuthi nguGegana-Kekana, abalandeli bakhe bababiza ngokuthi maNdebele wakwaGegana-wakwaKekana nofana amaNdebele weMledlhani. Tjheja abathi maNdebele wakwaMthombeni. Ngokuya ngokukasomlando u-De Beer (1996:34) ibizo likaGegana lavela ekugegeni nomlambo i-Olifants River.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AmaNdebele wakwaGegana aginywe be-Sotho beTlhagwini (baPedi), ngokokuhlala, amasiko nelimi kodwana kunetjhebiswano phakathi kwamaNdebele wakwaNzunza noMthombeni-Gegana. Soloku kwahlonywa i-Lebowa amaNdebele weTlhagwini akhange akhe akhombise ikareko lokuwela ngaphasi kwe-Lebowa. Bakhetha ukuthi basebenzisane namaNdebele weSewula, amaNdebele wakwaNzunza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AmaNdebele weTlhagwini ngiwo akhe athi ngomunye umnyaka adosa phambili umtjhagalo. Bebatjhagalela bona bakhitjhwe ngaphasi kombuso we-Lebowa. Abadosiphambili abanengi namhlanje abaziboni balihlangothi lombuso we-Lebowa. Barhalela ngathana bangafumana iimvumo yokuthi bangasebenzisana namaNdebele weSewula.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">IsiNdebele seSewula sifumaneka kizo zoke iinfunda kodwana seTlhagwini sifumaneka e-Limpopo, Gauteng ne-North West. Sifuna ukuyigandelela into yokuthi amaNdebelele wakaMzilikazi avanganiswa namaNdebele kaGegana nofana weMledlhani.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kuneembono eminengi ngamaNdebele weSewula namaNdebele weTlhagwini. Ngokuya kombono ka-Ziervogel (1959:5) amaNdebele weTlhagwini adabuka eZimbabwe. Ngokuya ngokuJackson (1969) amaNdebele weTlhagwini akahlobani namaNdebele weSewula. Leli akusilo iqiniso, amaNdebele akadabuki eZimbabwe nofana kuMzilikazi, uMzilikazi waye aliNtungwa ingasi iNdebele begodu uhlobana khulu namaZulu. U-Jackson uthatha amaNdebele weTlhagwini njengamaHlubi. Uthi uyisemkhulu nguLangalibalele.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kukhona umehluko phakathi kwelimi lamaNdebele weTlhagwini namaNdebele weSewula. AmaNdebele weSewula ayakhuluma, amaNdebele weTlhagwini ayasumayela nofana angena ngaphasi kwabe-Sotho akusikho koke kwesi-Sotho abakwenzako. Njengakho ukusumayelokhu. Abe-Sotho beTlhagwini abasumayeli <em>bayabulela.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Umlando ongakatlolwa phasi ukhombisa imvelaphi yamaNdebele weSewula ifana nemvelaphi yamaNdebele weTlhagwini. Abantu bavanganisa umlando wamaNdebele wakaMzilakazi namaNdebele wakaMthombeni-Kekana nofana uGegana. &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/#more-2850\" aria-label=\"Read more about Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)\">Funda kabanzi<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":139,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[1271],"class_list":["post-2850","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-umlando-neenanazelo","tag-mthombeni-kekana-thombeni-gegana"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Umlando ongakatlolwa phasi ukhombisa imvelaphi yamaNdebele weSewula ifana nemvelaphi yamaNdebele weTlhagwini. Abantu bavanganisa umlando wamaNdebele wakaMzilakazi namaNdebele wakaMthombeni-Kekana nofana uGegana. ... Funda kabanzi\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iAfrika - isiNdebele\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-23T18:43:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-23T18:49:57+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"iAfrika\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"iAfrika\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"iAfrika\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/55a0587c04707bb054363ee4f50541bb\"},\"headline\":\"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)\",\"datePublished\":\"2026-02-23T18:43:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-23T18:49:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/\"},\"wordCount\":297,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"Mthombeni-Kekana, Thombeni, Gegana\"],\"articleSection\":[\"Umlando neenanazelo\"],\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/\",\"name\":\"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-02-23T18:43:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-23T18:49:57+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/\",\"name\":\"iAfrika - isiNdebele\",\"description\":\"Amabhudango nehlathululo yawo\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-ZA\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#organization\",\"name\":\"iAfrika - isiNdebele\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/02\\\/Fullform_Logo_Primary.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/9\\\/2021\\\/02\\\/Fullform_Logo_Primary.png\",\"width\":800,\"height\":296,\"caption\":\"iAfrika - isiNdebele\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/55a0587c04707bb054363ee4f50541bb\",\"name\":\"iAfrika\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-ZA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"iAfrika\"},\"description\":\"Amaphupho, Amasiko, Izithakazelo, Umlando ngesiZulu. Amaphupha ngesiXhosa: https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/xh\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iafrika.org\\\/nr\\\/author\\\/iafrika\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele","og_description":"Umlando ongakatlolwa phasi ukhombisa imvelaphi yamaNdebele weSewula ifana nemvelaphi yamaNdebele weTlhagwini. Abantu bavanganisa umlando wamaNdebele wakaMzilakazi namaNdebele wakaMthombeni-Kekana nofana uGegana. ... Funda kabanzi","og_url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/","og_site_name":"iAfrika - isiNdebele","article_published_time":"2026-02-23T18:43:41+00:00","article_modified_time":"2026-02-23T18:49:57+00:00","author":"iAfrika","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"iAfrika","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/"},"author":{"name":"iAfrika","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#\/schema\/person\/55a0587c04707bb054363ee4f50541bb"},"headline":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)","datePublished":"2026-02-23T18:43:41+00:00","dateModified":"2026-02-23T18:49:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/"},"wordCount":297,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#organization"},"keywords":["Mthombeni-Kekana, Thombeni, Gegana"],"articleSection":["Umlando neenanazelo"],"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/","url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/","name":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana) - iAfrika - isiNdebele","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#website"},"datePublished":"2026-02-23T18:43:41+00:00","dateModified":"2026-02-23T18:49:57+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-ZA","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamthombeni-kekana-nofana-gegana\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Umlando wakwaMthombeni-Kekana (nofana Gegana)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#website","url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/","name":"iAfrika - isiNdebele","description":"Amabhudango nehlathululo yawo","publisher":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-ZA"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#organization","name":"iAfrika - isiNdebele","url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/02\/Fullform_Logo_Primary.png","contentUrl":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-content\/uploads\/sites\/9\/2021\/02\/Fullform_Logo_Primary.png","width":800,"height":296,"caption":"iAfrika - isiNdebele"},"image":{"@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/#\/schema\/person\/55a0587c04707bb054363ee4f50541bb","name":"iAfrika","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-ZA","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e14e935f8a006378fd964349e3062a0d752068ce7b225a31c446f0d96468dc55?s=96&d=mm&r=g","caption":"iAfrika"},"description":"Amaphupho, Amasiko, Izithakazelo, Umlando ngesiZulu. Amaphupha ngesiXhosa: https:\/\/iafrika.org\/xh","url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/author\/iafrika\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":2847,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wamandebele\/","url_meta":{"origin":2850,"position":0},"title":"Umlando wamaNdebele","author":"iAfrika","date":"23\/02\/2026","format":false,"excerpt":"Ikosi uMusi Ikosi uMusi ubelethwa nguMhlanga. Isigodlo sakhe siseMhlangeni, sithiyelelwe ngebizo likayise uMhlanga. Yindawo le namhlanje ebizwa ngokuthiwa yi-Randfontein nofana Mohlakeng. Ukusuka lapho wathuthela kwaMnyamana le namhlanjesi ebizwa ngokuthiwa yiMarula nofana i-Bon Accord ePitori. UMusi bekuyindoda yesithembu. Wabeletha naka amadodana: uMaombuka - Sikhosana, uManala-Mbuduma, uNzunza-Hlungwana, uMthombeni-Kekana nofana uGegana, uSibasa, uMrhwaduba-Lekhuleni,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Umlando neenanazelo&quot;","block_context":{"text":"Umlando neenanazelo","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/umlando-neenanazelo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2849,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwanzunza-amamahlangu\/","url_meta":{"origin":2850,"position":1},"title":"Umlando wakwaNzunza\/amaMahlangu","author":"iAfrika","date":"23\/02\/2026","format":false,"excerpt":"UNzunza ngomunye wamadodana kaMusi. Ngemva kokuhlongakala kukaMusi kwaba khona ukurarana phakathi kwamadodana wakaMusi.Ukurarana kwalethwa kukuthi ngubani ofanele adose phambili isitjhaba samaNdebele. Lokho kwabangela ukuthi kuhlukwane nomunye abambe yakhe indlela ayozifunela indawo lapho anganzinza khona nesitjhaba sakhe. Sizokukhumbula ukuthi uNzunza wasuka kwaMnyamana uyise angakahlongakali. Uyise wamnikela intonga yobukhosi wathi abaleke. UNzunza\u2026","rel":"","context":"In &quot;Umlando neenanazelo&quot;","block_context":{"text":"Umlando neenanazelo","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/umlando-neenanazelo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":2848,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/umlando-wakwamanala-wakwamabhena\/","url_meta":{"origin":2850,"position":2},"title":"Umlando wakwaManala\/ wakwaMabhena","author":"iAfrika","date":"23\/02\/2026","format":false,"excerpt":"Naye njengamanye amadodana wakaMusi ngesikhathi kukhona ukurarana, naye watjhinga kwelakhe ihlangothi. UManala yena waya ePumalanga ePitori. Wanzinza eendaweni ezifana nabo-Donkerhoek nabo-Tigerpoort. AmaNdebele wakwaManala njengewakaNzunza aziwa njengamaNdebele weSewula. UManala noNzunza bebakhelene emaduzelana. Bebathathelana begodu bendiselana. Ngesikhathi uNzunza alwa namaBhuru uManala azange ayingene. Kodwana lokho azange kumsize ukuthi bangamthatheli inarha yakhe. Ngemva\u2026","rel":"","context":"In &quot;Umlando neenanazelo&quot;","block_context":{"text":"Umlando neenanazelo","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/umlando-neenanazelo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1454,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/iinanazelo-zakwa-mahlangu-qongo-clan-names\/","url_meta":{"origin":2850,"position":3},"title":"Iinanazelo zakwa Mahlangu (Qongo) Clan Names","author":"iAfrika","date":"18\/09\/2025","format":false,"excerpt":"Yekhethu kaQongo kaNzunza,Owasuka amaQongo avungama,Kwanga kukhambe uNzunza wokekanti kukhamba umfokazana. Nguqangubana ubuso abunantongo,Ngumazimela likhamba,Ngumazimela ligijima,NguMaguda nala nguSombuzo. NguSoMpingwana usiPhumuz, amadoda,Bathi uQongo ukhambilekanti uQongo usahlezi esiqongolweni sentaba UQongo ngunyawo zimazingizingingokufuna\u2019 amazibuko,NguMswangunana komo nabantu,UMswangunana ngowabamba ingwe ngomsila.","rel":"","context":"In &quot;Umlando neenanazelo&quot;","block_context":{"text":"Umlando neenanazelo","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/umlando-neenanazelo\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1354,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/izaga-ngabezimu\/","url_meta":{"origin":2850,"position":4},"title":"Izaga ngabezimu","author":"iAfrika","date":"18\/09\/2025","format":false,"excerpt":"Abezimu basembulile: Abezimu basithathele into nofana umuntu esithembele kuye. Ukumbulwa kulokha uthathelwa into ebewuzisingathe ngayo nofana ebewuzifihle ngayo usale uvele emtarini uwedwa.","rel":"","context":"In &quot;Izaga Nezitjho&quot;","block_context":{"text":"Izaga Nezitjho","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/izaga-nezitjho\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":1378,"url":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/izaga-ngokungabaza\/","url_meta":{"origin":2850,"position":5},"title":"Izaga ngokungabaza","author":"iAfrika","date":"18\/09\/2025","format":false,"excerpt":"Amehlo naka aphahle umboko: Sizabona nasele yenzeka, ngombana into into oyenzako ayikhombisi nofana ayithembisi bona ingaphumelela ngikho kuthiwa naka amehlo sizabona ngayo sele yenzeka nofana yenzekile into ofuna ukuyeza. Sizayibawa ingavuthwa: sizabona ngayo seyenzekile, vane umuntu athembisa ukwenza into kodwana angathembeki ukuthi into leyo angayenza iphumelele. Kungakho kuthiwa kuzabonakala ngayo\u2026","rel":"","context":"In &quot;Izaga Nezitjho&quot;","block_context":{"text":"Izaga Nezitjho","link":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/category\/izaga-nezitjho\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pfXBaf-JY","jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/139"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2856,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2850\/revisions\/2856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iafrika.org\/nr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}